Split to miasto, które tętni życiem, a jego sercem jest zabytkowy Pałac Dioklecjana, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Chorwacka stolica Dalmacji to jednak znacznie więcej niż tylko pozostałości po rzymskim cesarzu. To miejsce, gdzie historia idealnie łączy się z nowoczesnością. Tętniąca życiem Riva, urokliwe uliczki, kamienne domy i bogate życie kulturalne sprawiają, że Split jest jednym z najbardziej fascynujących miast na Bałkanach. W naszym przewodniku połączymy opowieści o jego bogatej historii z praktycznymi wskazówkami, dzięki którym Twoja podróż będzie niezapomniana.
Spis treści:
Split — drugie co do wielkości miasto Chorwacji
Split, serce Dalmacji, to drugie co do wielkości miasto Chorwacji, ustępujące populacją jedynie stolicy – Zagrzebiowi.
Historia Splitu — od starożytności do dziś
Historia Splitu sięga starożytności – już w IV wieku p.n.e. istniała tu grecka osada Aspalathos.
Historię miasta na zawsze odmieniła decyzja cesarza Dioklecjana, który na przełomie III i IV wieku, przygotowując się do abdykacji, wzniósł tu swoją monumentalną rezydencję.
W VII wieku, wraz z upadkiem Salony, losy pałacu i całego regionu ponownie się odmieniły.
Główne atrakcje turystyczne w Splicie
Poza Pałacem Dioklecjana, który jest sercem miasta, do najważniejszych atrakcji należą promenada Riva, zielone Wzgórze Marjan oraz gwarne lokalne targowiska, gdzie można poczuć autentyczną atmosferę Dalmacji.
Aby poznać codzienne życie Splitu, koniecznie odwiedź lokalne targi i place:
- Splicki Pazar – zielony targ kuszący kolorami i zapachami świeżych owoców, warzyw oraz lokalnych specjałów.
- Splicka Ribarnica – targ rybny, raj dla miłośników owoców morza, gdzie rybacy sprzedają poranne połowy.
- Trg Republike (Prokurative) – elegancki plac w stylu weneckim, idealny na kawę i obserwowanie życia miasta.
Dioklecjan pałac — serce Splitu
Pałac Dioklecjana to nie tylko zabytek, ale żyjące serce Starego Miasta, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Riva — promenada nadmorska
Riva, wysadzana palmami promenada biegnąca wzdłuż południowych murów Pałacu Dioklecjana, to prawdziwy salon miasta.
Wzgórze Marjan — zielona przestrzeń w mieście
Wzgórze Marjan, pieszczotliwie nazywane „zielonymi płucami Splitu”, to wznosząca się na 178 metrów oaza zieleni, idealna do odpoczynku od miejskiego zgiełku.
Klimat i najlepszy czas na wizytę
Split leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego, co gwarantuje gorące, suche lata oraz łagodne, choć wilgotne zimy.
Szczyt sezonu turystycznego przypada na czerwiec, lipiec i sierpień. To czas, gdy można liczyć na mnóstwo słońca i temperatury sięgające średnio 26–27°C – idealne warunki do plażowania i kąpieli w Adriatyku.
Aby uniknąć tłumów i największych upałów, warto wybrać się do Splitu wiosną lub wczesną jesienią.
Transport i komunikacja w Splicie
Poruszanie się po Splicie jest zaskakująco proste, a miasto oferuje kilka wygodnych opcji transportu. Historyczne centrum jest na tyle kompaktowe, że większość głównych atrakcji, takich jak Pałac Dioklecjana czy promenada Riva, zwiedzisz bez problemu na piechotę.
Aby dotrzeć do dalszych części miasta lub na lotnisko, można skorzystać z dobrze rozwiniętej komunikacji miejskiej. Sieć autobusowa składa się z 35 linii (w tym dwóch nocnych), kursujących codziennie od 5:00 do północy. Większość pojazdów jest nowoczesna i klimatyzowana, co znacznie podnosi komfort podróży, zwłaszcza w upalne letnie dni.
Split jest również ważnym węzłem komunikacyjnym, oferującym dodatkowe opcje transportu:
- Transport morski: z portu regularnie odpływają promy i katamarany na pobliskie wyspy, takie jak Hvar, Brač czy Vis.
- Wypożyczalnie: w mieście działają liczne wypożyczalnie samochodów i rowerów, idealnych do zwiedzania okolicy, w tym Wzgórza Marjan.
Gospodarka Splitu — co warto wiedzieć
Split to nie tylko popularny cel turystyczny, ale także ważny ośrodek gospodarczy i komunikacyjny Dalmacji. Jego ekonomia opiera się na kilku filarach, nie tylko na turystyce.
Tradycyjnie gospodarkę Splitu napędzał przemysł, a miasto od lat jest ważnym centrum stoczniowym.
Współczesna gospodarka Splitu jest mocno powiązana z turystyką. Port, z którego można dostać się na dalmatyńskie wyspy, obsługuje miliony pasażerów rocznie, a historyczne centrum przyciąga gości z całego świata. Połączenie przemysłu z prężnie działającym sektorem usług sprawia, że Split jest jednym z najważniejszych i najbogatszych miast Chorwacji.
Kultura i noclegi w Splicie
Split to więcej niż starożytne mury i morze. To miasto pełne życia, w którym historia łączy się ze współczesną energią. Tutejsza kultura jest równie bogata i zróżnicowana jak przeszłość miasta, dzięki czemu każdy znajdzie tu coś dla siebie – od miłośników teatru po fanów festiwali muzyki elektronicznej.
Przez cały rok, a zwłaszcza latem, w mieście odbywa się wiele wydarzeń kulturalnych. Do najważniejszych wydarzeń należą:
- Splickie Lato (Split Summer Festival) – festiwal teatralny z wieloletnią tradycją.
- Festiwal Muzyczny w Splicie – wydarzenie promujące chorwacką muzykę rozrywkową.
- Ultra Europe Festival – jeden z największych na świecie festiwali muzyki elektronicznej.
Z miastem związane są znani chorwaccy artyści:
- Marko Marulić – uważany za ojca literatury chorwackiej.
- Oliver Dragojević, Gibonni, Severina – znani artyści współczesnej sceny muzycznej.
Kultura Splitu to także kuchnia. Oferta gastronomiczna jest bardzo bogata – od tradycyjnych konob serwujących owoce morza po eleganckie restauracje, takie jak Bokeria, Makarun czy Zrno Soli. Po zmroku życie towarzyskie przenosi się na promenadę Riva i do wąskich uliczek Pałacu Dioklecjana, wypełnionych gwarem z licznych barów i klubów.
W Splicie można znaleźć noclegi na każdą kieszeń:
- Hotele butikowe – luksusowe obiekty, często zlokalizowane w zabytkowych kamienicach na Starym Mieście.
- Prywatne apartamenty (apartmani) – najpopularniejsza opcja, oferująca swobodę i możliwość poznania lokalnego życia.
- Hostele – budżetowe rozwiązanie dla podróżników, dostępne w centrum i jego okolicach.
Niezależnie od wyboru, warto rezerwować nocleg z wyprzedzeniem, zwłaszcza w szczycie sezonu.
Wycieczki ze Splitu — co zobaczyć w okolicy
Dzięki dogodnemu położeniu i dobrym połączeniom komunikacyjnym Split jest świetną bazą wypadową do zwiedzania Dalmacji. Krótka podróż autobusem lub promem pozwala dotrzeć do starożytnych ruin, pięknych wysp i górskich szlaków.
W okolicy Splitu znajduje się wiele atrakcyjnych miejsc na jednodniowe wycieczki:
- Historyczne miasta:
- Salona – ruiny starożytnej stolicy rzymskiej prowincji Dalmacja z imponującym amfiteatrem.
- Trogir – miasto-muzeum wpisane na listę UNESCO, z kamiennymi uliczkami i romańską katedrą.
- Punkty widokowe i przyroda:
- Twierdza Klis – majestatyczna forteca górująca nad Splitem, znana fanom „Gry o Tron”.
- Omiš – malownicze miasteczko u ujścia rzeki Cetiny, oferujące rafting, spływy kajakowe i zipline.
- Góry Kozjak i Mosor – szlaki turystyczne z panoramicznymi widokami na wybrzeże.
- Dalmatyńskie wyspy:
- Brač – ze słynną plażą Złoty Róg (Zlatni Rat).
- Hvar – luksusowa, lawendowa wyspa.
- Šolta – spokojniejsza, bardziej kameralna opcja.
- Parki Narodowe:
- Park Narodowy Krka – słynący z malowniczych wodospadów i kaskad.
